Ekonomi
AMS’te Sert Kurallar: 1 Ocak 2026’dan İtibaren…
AMS’te Sert Kurallar: 1 Ocak 2026’dan İtibaren
Arbeitsmarktservice (AMS) kapsamında işsizlik maaşı (Arbeitslosengeld) ya da Notstandshilfe (acil geçim yardımı) alan kişilerin, bu ödemelere ek olarak “geringfügig” (düşük/mini iş) üzerinden gelir elde etmesi artık yalnızca kanunla belirlenen istisnai durumlarda mümkün olacak.
Bu düzenleme, Haziran 2025’te Parlamento’da kabul edilen Bütçe Eşlik Yasası (Budgetbegleitgesetz) kapsamında karara bağlandı. Amaç, işsizlik ödeneği alan kişilerin işgücü piyasasına dönüşünü hızlandırmak ve sistemdeki suistimal risklerini azaltmak olarak yorumlanıyor.
2024’te Her 10 İşsizden 1’i Bu Haktan Yararlanmıştı
Mevcut uygulamada işsiz olan herkes, ister bağımlı çalışmayla ister serbest faaliyetle, zaman sınırı olmadan mini iş yaparak işsizlik ödeneğine ek gelir elde edebiliyordu. Haberde aktarılan verilere göre, 2024 yılında 28.120 kişi bu imkândan yararlandı. Bu sayı, işsizlerin yaklaşık %9,5’ine denk geliyor.
Ancak yeni dönemle birlikte bu hak genel bir uygulama olmaktan çıkıyor. İstisna kapsamına girmeyen kişiler için, düşük gelirli/mini iş üzerinden ek kazanç sağlamak işsizlik maaşı veya Notstandshilfe hakkını kaybetme riskini doğuracak.
1 Ocak 2026’dan Sonra Kimler Mini İş Yapmaya Devam Edebilecek?
Yeni düzenleme, ek gelir imkânını tamamen kaldırmıyor; ancak 4 temel grup için istisna getiriyor. Eğer aşağıdaki gruplardan birine dahil değilseniz, mini işi bırakmanız gerekecek.
✅ 1) İşsiz kalmadan önce 26 hafta boyunca ek mini iş yapanlar
İşsiz kalmadan önce tam sigortalı bir işte çalışırken aynı zamanda en az 26 hafta boyunca mini iş yapan kişiler, işsiz kalsalar bile bu mini işi sürdürebilecek.
✅ 2) Uzun süreli işsizler için 26 haftalık tek seferlik hak
Uzun süreli işsiz (Langzeitarbeitslos) olan kişiler, yalnızca bir kez olmak üzere en fazla 26 hafta mini iş yapabilecek.
✅ 3) 50 yaş üstü uzun süreli işsizler veya en az %50 engeli olanlar
Eğer kişi 50 yaşın üzerindeyse veya en az %50 engellilik oranına sahipse, mini iş yapmaya süre sınırı olmadan devam edebilecek.
✅ 4) 52 hafta sağlık/rehabilitasyon/yeniden eğitim parası alanlar
Hastalık nedeniyle en az 52 hafta boyunca hastalık parası, rehabilitasyon parası veya yeniden eğitim (Umschulung) parası alan kişiler de mini işi tek seferlik ve 26 haftaya kadar yapabilecek.
İstisna Kapsamında Değilseniz: Son Tarih 31 Ocak 2026
Yeni kuralların en kritik noktalarından biri, istisna kapsamına girmeyen kişilerin mini işlerine ilişkin takvim.
- İstisna kapsamına girmeyenler, işsizlik maaşı veya Notstandshilfe almaya devam etmek için en geç 31 Ocak 2026’ya kadar mini işi bırakmak zorunda.
- Aksi halde, kişi 1 Ocak 2026’dan itibaren geriye dönük olarak işsizlik maaşı/Notstandshilfe hakkını kaybedebilir.
Bu durum özellikle “mini iş + AMS ödemesi” ile geçimini dengelemeye çalışan kişiler açısından önemli bir risk oluşturuyor.
Geçiş Süreci: Bazı Gruplar İçin 1 Temmuz 2026’ya Kadar Süre Var
Habere göre, 1 Ocak 2026 tarihinde zaten mini işte çalışan bazı gruplar için ek bir geçiş süresi uygulanacak:
📌 1) 1 Ocak 2026’da mini işte olan uzun süreli işsizler
- Eğer kişi 1 Ocak 2026’da mini işte çalışıyorsa, mini işi en geç 1 Temmuz 2026’ya kadar bırakması gerekiyor.
- Ancak 50 yaş üstü veya en az %50 engellilik oranına sahip kişiler bu zorunluluktan muaf tutuluyor.
📌 2) 1 Ocak 2026’da mini işte olup 52 hafta sağlık/rehab/yeniden eğitim parası alanlar
- Bu gruptaki kişiler için de mini işin bırakılması için 1 Temmuz 2026 son tarih olarak uygulanıyor.
Şirketler de Etkilenecek: Personel Planlaması Değişiyor
Değişiklik yalnızca işsizleri değil, aynı zamanda mini iş üzerinden personel kullanan işletmeleri de doğrudan etkileyecek.
Pek çok şirket, özellikle yoğun dönemlerde ya da vardiya boşluklarında mini iş çalışanlarıyla personel ihtiyacını karşılıyordu. Yeni düzenleme ile, istisna kapsamına girmeyen mini iş sözleşmelerinin 31 Ocak 2026 (ve bazı gruplar için 1 Temmuz 2026) sonrasında sürdürülmesi halinde çalışanlar AMS ödemelerini kaybetme riski yaşayacak.
AMS Başkanı Johannes Kopf, şirketlerin bu değişikliğe karşı zamanında hazırlık yapması, özellikle yoğun dönemleri mini iş ile dengeleyen sektörlerin personel planlamasını yeniden düzenlemesi gerektiğini vurguluyor.
Yeni AMS Kuralları Ne Anlama Geliyor?
Bu değişiklikle birlikte Avusturya’da:
- İşsizken mini iş yapıp gelir artırmak artık standart bir hak olmayacak,
- AMS desteği alan kişiler için daha sıkı bir takip ve uygunluk şartı gündeme gelecek,
- İşletmeler için kısa vadeli iş gücü çözümleri daha zor hale gelebilecek,
- Özellikle düşük gelirli hanelerde ek gelir kaybı tartışması büyüyebilecek.