2026’da İşsizlikte Ek Gelire Büyük Kısıtlama

Avusturya’da işsiz kalan binlerce kişiyi ve özellikle turizm gibi sezonluk yoğun sektörlerde faaliyet gösteren işletmeleri yakından ilgilendiren önemli bir değişiklik 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Yeni düzenlemeye göre, işsizlik maaşı (Arbeitslosengeld) veya Notstandshilfe (uzatılmış işsizlik yardımı) alan kişilerin ek gelir (Zuverdienst) elde etmesi büyük ölçüde sınırlandırılıyor.

Özellikle “geringfügige Beschäftigung” olarak adlandırılan ve belirli bir gelir sınırı altında yapılan düşük kapsamlı çalışmalara, Ocak 2026’dan itibaren sadece istisnai durumlarda izin verilecek. Mevcut küçük ölçekli iş sözleşmeleri ise çoğu durumda sona erdirilmek zorunda kalacak.

---

Geringfügige Beschäftigung Nedir?

Avusturya’da “geringfügige Beschäftigung”, aylık geliri belirli bir eşik değeri aşmayan (2026 için 551,10 Euro) düşük kapsamlı çalışma biçimini ifade eder. Bu modelde çalışan kişi genellikle tam sosyal sigorta kapsamına girmez ve işveren tarafında da farklı yükümlülükler doğar.

Bugüne kadar işsiz kalan kişiler, belirlenen sınırı aşmamak koşuluyla, AMS’den işsizlik ödeneği alırken aynı zamanda küçük ölçekli bir işte çalışarak gelirini destekleyebiliyordu. Ancak 2026’da bu uygulama büyük ölçüde kaldırılıyor.

---

2026 Ocak’tan İtibaren Ne Değişiyor?

Yeni kurala göre:

• İşsiz sayılmak için tüm geringfügige iş ilişkilerinin sonlandırılması gerekecek.
• İşsizlik maaşı veya Notstandshilfe alan kişilerin ek gelir elde etmesi sadece 4 istisnai gruba izinli olacak.
• Ek gelir sınırı (551,10 Euro) korunuyor ancak bu sınır 2026’da ilk kez güncellenmeyecek.

Bu değişiklik, iş arama sürecinde küçük gelirlerle geçimini destekleyen birçok kişi için ciddi bir dönüşüm anlamına geliyor.

---

Kimler 2026’da Ek Gelir Elde Etmeye Devam Edebilecek?

Yeni düzenlemede yalnızca aşağıdaki 4 grup geringfügig çalışmaya devam edebilir:

1) İşsiz kalmadan önce en az 26 hafta boyunca ek işi olanlar

Eğer kişi, tam sigortalı ana işi devam ederken kesintisiz en az 26 hafta boyunca geringfügige bir yan işte çalıştıysa, ana işini kaybettikten sonra bu yan işi sürdürmesine izin verilecek.

2) En az 1 yıldır işsizlik maaşı veya Notstandshilfe alanlar

En az 12 ay boyunca Arbeitslosengeld veya Notstandshilfe alan işsizler, en fazla 26 hafta (yaklaşık 6 ay) süreyle geringfügig bir işe başlayabilecek.

3) 50 yaş üstü uzun süreli işsizler veya engellilik statüsü olanlar

Bu grupta yer alan kişiler için düzenleme daha esnek:

• Süresiz (unbefristet) olarak geringfügig ek gelir mümkün olacak.

4) Uzun hastalık veya rehabilitasyon sonrası işe dönenler

En az 1 yıl hastalık veya rehabilitasyon sürecinde olan “wiedereinsteiger” kişiler, yeniden çalışma hayatına dönüş sürecinde en fazla 26 hafta geringfügig çalışabilecek.

---

Bu 4 Gruba Dahil Olmayan İşsizler Ne Yapmalı?

Eğer kişi yukarıdaki istisnalardan hiçbirine girmiyorsa:

• 31 Ocak 2026’ya kadar mevcut geringfügige işini sonlandırmak zorunda.
• Aksi halde, AMS kişiyi 1 Ocak 2026’dan itibaren geriye dönük şekilde işsiz saymayacak.
• Bu durumda işsizlik maaşı veya Notstandshilfe kesilebilir ve ödeme yapılmayabilir.

Bu madde, özellikle kısa süreli/part-time yan işi olan işsizler için en kritik nokta olarak öne çıkıyor.

---

Şirketler ve İşverenler İçin Ne Anlama Geliyor?

AMS, işletmeleri şimdiden uyarıyor:

• Firmaların, özellikle “pik saatlerde” (yoğun dönemlerde) geringfügig çalışanlarla iş gücü planlayan sistemlerini yeniden düzenlemesi gerekiyor.
• Bu durum en çok turizm sektörünü etkileyecek. Çünkü oteller, restoranlar ve sezonluk işletmeler yoğun dönemlerde sıkça geringfügig personelle çalışıyor.

Özetle: işverenlerin 2026’ya girmeden önce personel planlarını revize etmeleri bekleniyor.

---

Geringfügige Gelir Hesaplanırken Neler Dahil Ediliyor?

Sadece tek bir küçük işten kazanılan gelir değil, birçok gelir kalemi birlikte değerlendirilip toplanıyor. Örneğin:

• geringfügige iş sözleşmesinden doğan gelir
• zorunlu sigortadan muaf serbest meslek gelirleri
• yönetici ortak (geschäftsführender Gesellschafter) olarak elde edilen gelir
• tarım ve ormancılık gelirlerinde birim değer (Einheitswert) üzerinden hesaplanan %3

Bu gelirler toplamı 551,10 Euro sınırını aşarsa, kişi artık “işsiz” kabul edilmiyor ve AMS ödemesi durdurulabiliyor.

---

Uzun Süreli İşsizler ve Wiedereinsteiger’lar Nelere Dikkat Etmeli?

Bu gruplar için önemli bir detay var:

• Ek gelir hakkı en fazla 26 hafta ile sınırlı.
• Bu hak sadece bir kez kullanılabiliyor.
• Örneğin kişi 26 haftalık hakkın sadece 15 haftasında çalışıp işi bırakırsa, kalan süre için yeni bir geringfügige işe geçmesi mümkün olmayabilir (hak tek seferlik ve belirli bir zaman çerçevesi içinde).

---

AMS Kontrolü Nasıl Yapacak?

Denetimler AMS tarafından yürütülecek. Kontrol mekanizmaları arasında:

• Çok sayıda geringfügig personel çalıştıran işletmelere denetim ve örnekleme (stichproben)
• Sosyal sigorta kayıtlarında artık anlaşmalı çalışma saatinin de bildirilmesi

Bu sayede AMS, ek gelir sınırlarının ve çalışma şartlarının daha sıkı takip edilmesini hedefliyor.

---

2026’da Ek Bir Değişiklik: Geringfügigkeitsgrenze Artmayacak

2026’da ilk kez bu sınır bütçe gerekçeleriyle valorize edilmeyecek, yani enflasyon oranında artırılmayacak.

• 2026 sınırı: 551,10 Euro
• Birden fazla geringfügige iş varsa ve toplam gelir sınırı aşarsa, kişi için işsizlik sigortası zorunluluğu doğabiliyor.

Öte yandan:

• Tam sigortalı bir işte çalışırken yapılan geringfügige iş, ayrıca sigortaya tabi tutulmayabiliyor (mevcut sisteme göre).

---

Sonuç: İşsizler ve İşverenler İçin Yeni Dönem Başlıyor

Ocak 2026’da yürürlüğe girecek bu düzenleme ile Avusturya’da işsizlerin ek gelir elde etmesi artık “genel bir hak” olmaktan çıkıp, sadece belirli istisnai gruplara tanınan bir imkan haline geliyor.

Bu nedenle:

• İşsizlerin kendi durumlarını bu 4 grup kapsamında değerlendirmesi
• Gerekirse 31 Ocak 2026’ya kadar sözleşmelerini sonlandırması
• İşverenlerin ise 2026 iş gücü planlamasını yeni kurallara göre şekillendirmesi kritik önem taşıyor.